ALEKINOPLUS.PL
Quirke

BIOGRAFIE SŁAWNYCH AKTORÓW I REŻYSERÓW

Bernardo Bertolucci

Bernardo Bertolucci

reżyser

data ur.: 16.03.1940 r.
kraj: Włochy
miejsce: Parma, Emilia-Romagna

Włoski reżyser, którego filmy najbardziej znane są ze swej pięknej, kolorystycznej wizulanie strony.

Urodził się w Parmie w 1941 roku jako syn poety Attilia Bertolucciego. Od dziecka uczestniczył w życiu artystycznym Włoch - ojciec bardzo wcześnie zaczął zabierać go na pokazy filmowe i wieczory literackie. Swoje dwa pierwsze filmy krótkometrażowe nakręcił już w wieku 15 lat, ale podczas studiów w Rzymie uznano go za dobrze zapowiadającego się... poetę. Jego zbiorek "W poszukiwaniu tajemnicy" zdobył nawet Premio Vereggio, jedną z najważniejszych włoskich nagród literackich.

Jeszcze na studiach Bertolucci poznał Paolo Pasoliniego i pod jego wpływem coraz żywiej interesował się kinem. W 1961 roku został asystentem Pasoliniego przy filmie "Włóczykij" (1961), a rok później porzucił studia i nakręcił swój debiutancki obraz "La commare secca". Jego następny film "Przed rewolucją" (1964) trafił już natomiast na festiwal w Cannes, a muzykę do niego skomponował sam Ennio Morricone.

W "Przed rewolucją" Bertolucci zaznaczył wyraźnie swoją fascynację francuską Nową Falą i niechęć do stylistyki kina włoskiego. Rodzima publiczność i krytyka nie pozostały mu zresztą dłużne - przez bardzo długi czas filmy Bertolucciego znacznie wyżej cenione były we Francji i Wielkiej Brytanii, niż we Włoszech.

W latach 60. reżyser ujawnił swoje lewicowe poglądy (m.in. w dwugodzinnym dokumencie o ekspansji włoskiego przemysłu naftowego i nakręconym w stylu Godarda "Partnerze"). Zdobył również uznanie jako scenarzysta - napisał scenariusze m.in. do spaghetti westernu "Pewnego razu na Dzikim Zachodzie" (1968) Sergia Leone i "Ballata da un miliardo" (1967 Gianniego Pucciniego.

Na początku lat 70. Bertolucci nakręcił natomiast dwa filmy, które są uważane za moment krystalizacji jego autorskiego stylu i odejścia od Nowej Fali. Pierwszy, oparty na opowiadaniu Jorge Luisa Borgesa thriller "Strategia pająka" (1970) przeszedł bez większego echa, drugi - nakręcony w tym samym roku "Konformista" - otrzymał nominację do Oscara, dwie dodatkowe nagrody w Berlinie (w tym nagrodę dziennikarzy) i nominację do Złotego Globu. W obu tych produkcjach reżyser współpracował z wybitnym operatorem Vittorio Storaro, znanym z radykalnych teorii na temat dominacji obrazu, znaczeniowej roli barwy i kompozycji, co też stało się wkrótce znakiem rozpoznawczym filmów Bertolucciego - urodzonego estety i wielbiciela sztuk pięknych.

Storaro współpracował również przy jednym z najsłynniejszych obrazów Bertolucciego, kontrowersyjnym "Ostatnim tangu w Paryżu" (1972), które wzbudziło obyczajowy skandal ze względu na śmiałe jak na tamte czasy sceny erotyczne i zdobyło dla włoskiego reżysera drugą nominację do Oscara. Film z Marlonem Brando i Marią Schneider w rolach głównych w wielu krajach spotkał się z ostrymi cięciami cenzury, a w samych Włoszech przez jakiś czas w ogóle nie został dopuszczony na ekrany. Aura sensacji przysłoniła prawdziwy sens tej opowieści o zagubieniu i samotności w świecie, gdzie nieskrępowanie i pozorna wolność oznaczają pustkę i życie bez wartości.

Bertolucci coraz gorzej czuł się w rodzinnych Włoszech. Jego filmy były tam często lekceważone, a on sam borykał się z opinią demoralizatora i skandalisty. Wreszcie postanowił opuścić ojczyznę. "Wyjechałem z kraju na początku lat 80., które nazywam strasznymi latami 80. z powodu panującej tam wtedy korupcji i związanego z nią wszechobecnego cynizmu. Mogę kręcić tylko w miejscu, które kocham i które jest dla mnie natchnieniem. Z pewnością nie były takim miejscem w owym czasie Włochy i dlatego je opuściłem. Pojechałem tak daleko, jak się tylko dało - do Chin, Nepalu, Malezji, na Saharę" - mówił wiele lat później podczas wizyty w Warszawie, gdzie przyjechał promować swój obraz "Ukryte pragnienia", jak sam mówi - ulubiony film jego ojca.

"Ukryte pragnienia" to pierwszy od wielu lat film Bertolucciego nakręcony we Włoszech. Jego słynna "orientalna trylogia", którą rozpoczął nagrodzony dwoma Oscarami, BAFTĄ, Złotym Globem i Europejską Nagrodą Filmową "Ostatni cesarz" (1987) powstawała głównie w Wielkiej Brytanii i we Francji. Składające się na nią "Pod osłoną nieba" (1990) i "Mały Budda" (1993) przyniosły reżyserowi zarówno sukces artystyczny, jak i komercyjny - ostatni z nich w samych Stanach Zjednoczonych przyniósł blisko 5 milionów dolarów zysku.

Znacznie gorzej przyjęty został jeden z filmów Bertolucciego "Marzyciele" (2003), uznany przez krytyków za przeestetyzowany i chłodny. Rozczarowany reżyser na cztery lata wycofał się z kina.

WYBRANA FILMOGRAFIA REYSERSKA

premiery w: alekino + CANAL+
2003 MARZYCIELE 05.08.2005 r.
2002 10 MINUT PÓŹNIEJ. WIOLONCZELA 18.03.2009 r. 03.05.2005 r.
1998 RZYMSKA OPOWIEŚĆ 15.08.2006 r.
1996 UKRYTE PRAGNIENIA 04.06.2003 r.
1993 MAŁY BUDDA 20.12.2008 r.
1990 Pod osłoną nieba 18.01.2013 r.
1987 Ostatni cesarz 24.11.2012 r.
1979 KSIĘŻYC 17.09.2008 r.
1972 OSTATNIE TANGO W PARYŻU 23.08.2008 r.
1970 KONFORMISTA 16.11.2007 r. 05.08.2005 r.

Ranking

Ranking reyserw:
suma punktw: 1.505
rednia: 4,63
miejsce w rankingu: 29




SERIALE

Sprawy Jacka Taylora: Zakonnica i Lucyfer

Jeden z najbardziej kontrowersyjnych epizodów w historii Kościoła katolickiego -...


Trupia farma

Zbrodnia zawsze pozostawia ślad, o czym przekonana jest charyzmatyczna patolog,...


Biuro ochrony

Uhonorowane w 2009 roku nagrodą Emmy "Biuro ochrony" to emocjonujący serial...