Ale kino+
alekino+
Film. Amerykański przyjaciel

Amerykański przyjaciel

Der Amerikanische Freund/The American Friend
film kryminalny, RFN/Francja, 1977, 121 min.
reżyseria: Wim Wenders
obsada: Bruno Ganz, Dennis Hopper, Gerard Blain, Lisa Kreuzer, Nicholas Ray
Premiera w Ale kino+: 10.08.2015 r.
5.00
343
5 głosy | 35 miejsce w rankingu
Amerykański przyjaciel

Wim Wenders ekranizuje kryminał Patricii Highsmith o jednym z najbardziej sugestywnych czarnych charakterów współczesnej literatury sensacyjnej, diabolicznym panu Ripleyu. "Amerykański przyjaciel" to historia morderstwa na zlecenie, daleka jednak od konwencjonalnego thrillera. Wenders jak zwykle wymyka się fabularnym i formalnym schematom, zmienia kryminał w metaforę i realizuje swoją autorską wizję kina.

Akcja toczy się wiele lat po wydarzeniach opisanych przez Patricię Highsmith w "Utalentowanym panu Ripleyu". Tom Ripley (Dennis Hopper) jest teraz gentlemanem w średnim wieku, mieszka w Niemczech i zajmuje się handlem falsyfikatami dzieł sztuki. Pozostaje w kontakcie w przestępczym podziemiem - i właśnie stamtąd przychodzi zlecenie na kontraktowe zabójstwo. Ripley mógłby bez trudu wykonać tę robotę sam, ale zamiast tego podejmuje perwersyjną grę. Usiłuje nakłonić do morderstwa niejakiego Jonathana Zimmermanna (Bruno Ganz), zwykłego, uczciwego człowieka, rzemieślnika trudniącego się oprawą obrazów. Ripley wie, że Zimmermann jest śmiertelnie i nieuleczalnie chory - jeżeli zgodzi się zabić, zabezpieczy dostatnią przyszłość dla swojej żony i syna. Mężczyzna nie ma nic do stracenia i wkracza w nieznany sobie mroczny świat występku, intryg i zbrodni. Ma być marionetką w rękach swoich mocodawców, nie wszystko przebiegnie jednak zgodnie z diabolicznym planem Toma Ripleya.

WIM WENDERS w połowie lat 70. był już jedną z najważniejszych postaci ruchu Nowej Kina Niemieckiego; stawiano go w jednym rzędzie z takimi reżyserami jak Werner Herzog, Reiner Fassbinder i Volker Schlöndorff. Pod koniec dekady filmowiec zainteresował się kryminalną prozą Patricii Highsmith, pisarki, której "Nieznajomych z pociągu" zekranizował już w 1950 roku sam Alfred Hitchcock. Okazało się jednak, że prawa do wszystkich książek autorki "Utalentowanego pana Ripley" są sprzedane. Highsmith dowiedziała się o staraniach niemieckiego reżysera i zaproponowała mu przeniesienie na ekran swojego najnowszego dzieła - nie publikowanego jeszcze maszynopisu trzeciej części losów Toma Ripleya. Książka miała się później ukazać jako "Gra Ripleya". W 2002 roku swoją adaptację tej powieści nakręciła Liliana Cavani obsadzając w tytułowej roli Johna Malkovicha.

Wim Wenders nie był autorem, po którym należało się spodziewać konwencjonalnego kryminału i "Amerykański przyjaciel" takim filmem rzeczywiście nie jest. Dostarczona przez Highsmith fabuła posłużyła reżyserowi do zbudowania subtelnej metafory sposobu w jaki Niemcy odbierali Amerykę - owego splotu fascynacji, podszytej mieszanymi emocjami i poczuciem niższości przyjaźni oraz strachu, który Wenders podsumował, mówiąc w jednym z wywiadów, że: "Amerykanie skolonizowali naszą podświadomość". Ważnym narzędziem owej kolonizacji było kino; Wenders obficie cytuje tradycję amerykańskiego filmu noir, rolę Ripleya powierza Dennisowi Hopperowi, twórcy kultowego "Easy Ridera", archetypu kina drogi. "Amerykański przyjaciel" to film o morderstwie, o Niemczech i USA, ale także, a może przede wszystkim, film o kinie. Wenders dodatkowo podkreśla kinematograficzność swojego dzieła, obsadzając w drugoplanowych rolach aż siedmiu reżyserów filmowych - wszyscy grają przestępców.




SERIALE

Zdążyć przed zmrokiem

Podmiejski las, w którym giną dzieci. Tajemnicę morderstw rozwiązuje detektyw Rob Reilly. Aby dojść prawdy, musi skonfrontować się z przeszłością...


Po katastrofie

Kim jest Emilie? Zagadka tożsamości osoby, która jako jedyna przeżyła lotniczą katastrofę w szwajcarskich Alpach...


Wypadek

Wybuch na budowie. Ofiary i pytanie, kto jest odpowiedzialny za nieszczęście. Polly Bevan poruszy sumieniami nie tylko lokalnej wierchuszki...