Ale kino+
alekino+
Film. Bez znieczulenia

Bez znieczulenia


dramat obyczajowy, Polska, 1978, 109 min.
reżyseria: Andrzej Wajda
obsada: Andrzej Seweryn, Ewa Dałkowska, Krystyna Janda, Zbigniew Zapasiewicz
Premiera w Ale kino+: 4.10.2005 r.
4.00
343
4 głosy | 577 miejsce w rankingu
Bez znieczulenia

Obraz, którym Andrzej Wajda wpisał się w nurt kina moralnego niepokoju; "Bez znieczulenia" to gorący, polityczny film, w którym reżyser pokazuje funkcjonujące w PRL mechanizmy niszczenia ludzi niezależnych i niepokornych.

Jerzy Michałowski (Zbigniew Zapasiewicz) jest znanym korespondentem zagranicznym, człowiekiem o dużym autorytecie, dziennikarską gwiazdą. Bohater osiągnął poziom, na którym, jak mu się wydaje, nie trzeba się zbytnio liczyć ze słowami. Jest w błędzie; w gierkowskiej Polsce polityczna ostrożność i nawyk chodzenia na kompromisy to cnoty niezbędne każdemu, kto chce robić karierę. W telewizji został wyemitowany program telewizyjny z udziałem Jerzego. Występ dziennikarza bardzo nie spodobał się władzom. Kiedy telewizja pokazywała nagranie, bohater był akurat za granicą. Po powrocie poczuł, że grunt usuwa mu się spod nóg. Kolejna zagraniczna podróż Jerzego zostaje odwołana. Skasowane zostają również jego wykłady na uniwersytecie. Dziennikarz traci nawet przywilej prenumerowania zagranicznej prasy. Jeszcze przed chwilą w centrum uwagi, Jerzy znajduje się teraz w zawodowej pustce. Co gorsza, wydarzenia te zbiegają się z kryzysem w życiu osobistym. Od Jerzego odchodzi żona Ewa (Ewa Dałkowska), zabierając dzieci. Dla bohatera ta decyzja jest kompletnym zaskoczeniem; Jerzy nie rozumie i nie potrafi pogodzić się z postępowaniem żony. W końcu odkrywa, że Ewa związała się z jego najgorszym wrogiem (Andrzej Seweryn). Proces rozwodowy okazuje się ponurą farsą, podczas której Jerzy jest oczerniany za pomocą oczywistych kłamstw. Niedługo potem w mieszkaniu dziennikarza wybucha piecyk gazowy. Jerzy ginie - i nie jest jasne czy był to wypadek, czy też samobójstwo.

"Bez znieczulenia" był następnym filmem ANDRZEJA WAJDY po "Człowieku z marmuru". Był także następnym krokiem reżysera w stronę kina jawnie zaangażowanego politycznie. W "Człowieku z marmuru" Wajda mówił o czasach stalinowskich. W "Bez znieczulenia" poszedł dalej - tym razem krytykował rzeczywistość współczesnej, gierkowskiej Polski. Wajda przyjmuje tu ton niemal publicystyczny; w imię politycznej wymowy filmu pozwala sobie miejscami na psychologiczne uproszczenia i niekonsekwencje. Partyjna krytyka wykorzystała ten fakt do ataków na film - i to pomimo to, że bezapelacyjnie wygrał on festiwal w Gdyni. Intencją Wajdy nie było jednak kręcenie subtelnego dramatu obyczajowego, lecz demaskowanie totalitarnego systemu. Kiedy na konferencji prasowej radziecki dziennikarz zarzucił filmowi "brak prawdy psychologicznej" Wajda odpowiedział wprost "nie o psychologię tutaj chodzi, ale o politykę!". "Bez znieczulenia" to film pokazujący w jaki sposób w PRL niszczyło się ludzi niewygodnych, nieposłusznych, a nawet takich, których jedyną winą było wybicie się ponad przeciętność. Panujący w Polsce system został pokazany jako demoralizujący, obłudny, a jednocześnie, kiedy trzeba, brutalny. Krytyczny ton filmu współbrzmiał z rodzącym się wówczas kinem moralnego niepokoju, którego przedstawiciele postanowili rozprawić się w swoich obrazach z rzeczywistością epoki późnego Gierka. Współautorką scenariusza była jedna z najważniejszych reprezentantek tego nurtu, Agnieszka Holland, która PRL-owskie mechanizmy utrącania niepokornych jednostek znała z własnego doświadczenia.

Choć rzeczywistość, którą Wajda poddaje krytyce, należy już do przeszłości, gorące, zaangażowane, w dużej części realizowane metodą improwizacji na planie "Bez znieczulenia" wciąż potrafi wywołać emocje. Wiele ze swojej siły film czerpie z doskonałego aktorstwa - przede wszystkim z wyborowej roli grającego głównego bohatera Zbigniewa Zapasiewicza.


CZYTAJ BLOGI FILMOWE CANAL+




SERIALE

Zdążyć przed zmrokiem

Podmiejski las, w którym giną dzieci. Tajemnicę morderstw rozwiązuje detektyw Rob Reilly. Aby dojść prawdy, musi skonfrontować się z przeszłością...


Po katastrofie

Kim jest Emilie? Zagadka tożsamości osoby, która jako jedyna przeżyła lotniczą katastrofę w szwajcarskich Alpach...


Wypadek

Wybuch na budowie. Ofiary i pytanie, kto jest odpowiedzialny za nieszczęście. Polly Bevan poruszy sumieniami nie tylko lokalnej wierchuszki...