Ale kino+
alekino+
Film. DYLIŻANS

DYLIŻANS

Stagecoach
western, USA, 1939, 96 min.
reżyseria: John Ford
obsada: Andy Devine, Claire Trevor, John Carradine, John Wayne
Premiera w Ale kino+: 9.04.2007 r.
5.00
343
5 głosy | 74 miejsce w rankingu
1
2

Najdoskonalszy przykład tradycyjnego westernu - John Wayne jako szlachetny mściciel, zakochany w świętej ladacznicy i odpierający atak plemienia zbuntowanych i rządnych krwi Apaczów.

Słusznie nazywany jest "Dyliżans" największym osiągnięciem westernu tradycyjnego, choć bez wątpienia jest również dziełem wykraczającym poza ramy gatunku. Obok wszystkich elementów klasycznego westernu: komedii dell'arte amerykańskiego Zachodu, motywu podróży, która zmienia się w ucieczkę i poszukiwanie, sekwencji ataku Indian czy wątku szlachetnego złoczyńcy i sprawiedliwej zemsty, udało się twórcy rozegrać w "Dyliżansie" kameralny dramat ludzi w sytuacji ekstremalnej, niemal ostatecznej. To m.in. czyni z filmu Forda wzorcowy przykład westernu konwencjonalnego, ale też obraz, od którego zaczyna się nurt westernu realistycznego.

Inspirowana "Baryłeczką" Guya de Maupassanta akcja rozgrywa się w 1885 roku. W niebezpieczną podróż dyliżansem z Tonto do Lordsburga w Nowym Meksyku rusza ciężarna żona oficera (Louise Platt), lekarz-alkoholik (Thomas Mitchell) i Dallas (Claire Trevor), wygnana z miasteczka prostytutka. Wkrótce dołączają do nich inni: podejrzany o defraudacje bankier Gatewood (Berton Churchill), szeryf Curly Wilcox (George Bancroft), szuler Hatfield (John Carradine) i wyjęty spod prawa kowboj Ringo Kid (John Wayne), który zamierza pomścić śmierć swojego brata i ojca. W pewnym momencie dyliżans zostaje zaatakowany przez zbuntowanych Apaczów pod wodzą Geronimo. W obliczu niebezpieczeństwa opadają maski pozorów i społecznych stanowisk, a najszlachetniejsi okazują się ci najbardziej pogardzani jak Dallas, kobieta lekkich obyczajów, ale o anielskim sercu czy Ringo Kid, rewolwerowiec z zasadami.

Choć John Wayne miał już na koncie około 80 ról, to właśnie dzięki "Dyliżansowi" zaczęła się kształtować jego wielka filmowa legenda. Co ciekawe, na planie westernu JOHNA FORDA za największą gwiazdę uchodziła zapomniana dziś już Claire Trevor i to ona właśnie otrzymała najwyższą gażę. Reżyser przyjął wówczas wobec Wayne'a zaskakującą strategię. Dokuczał mu, przedrzeźniał jego charakterystyczny chód i naśmiewał się z jego dykcji, a wszystko po to, żeby wzbudzić w pozostałych aktorach współczucie dla Wayne'a. Miało to opanować w nich uczucie zawiści, jakie zwykle budzi mało znany aktor w wielkiej roli.

Pierwszy dźwiękowy western Forda przeszedł do historii z wielu powodów: jednym z nich było widowiskowe ujęcie ataku Indian nadzorowane przez Yakima Canutta, najsłynniejszego kaskadera Hollywood. Apaczów odtwarzało około 300 Indian ze szczepu Navajo. Zawiadowcę zagrał sam wódz Wielkie Drzewo, a Geronimo - autentyczny Apacz: wódz Biały Koń.

Dziś "Dyliżans" uznawany jest też za jeden z najdoskonalej zmontowanych obrazów w historii. Sam Orson Welles przyznał, że podczas realizacji "Obywatela Kane'a" obejrzał western 40 razy, aby odkryć fenomen montażu Forda. "Dyliżans" otrzymał Oscara za muzykę i rolę męską dla Thomasa Mitchella, a Ford został nagrodzony przez Koło Krytyków Nowojorskich. Nawet wobec takiego dzieła znalazły się jednak głosy krytyczne. Jeden z dziennikarzy zapytał twórcę podczas wywiadu, dlaczego Indianie zwyczajnie nie zastrzelili koni, aby zatrzymać dyliżans. Ford odpowiedział ponoć wówczas z rozbrajającą szczerością: "Bo byłby to koniec filmu".




SERIALE

M - miasto szuka mordercy

Miniserial inspirowany klasycznym dziełem filmowym Fritza Langa "M - Morderca". Wiedeń w zimie. Na ulicach miasta giną dzieci. Na początku notowane są jedynie zniknięcia, wkrótce jednak mieszkańcy odnajdują ciała...


Panna Fisher i Krypta Łez

Po uwolnieniu młodej beduińskiej dziewczyny z więzienia w Jerozolimie, panna Phryne Fisher podejmuje się kolejnego wyzwania. Detektyw chce rozwikłać tajemnicę dotyczącą bezcennych szmaragdów, starożytnych klątw oraz podejrzanego zaginięcia plemienia Shirin...


Cardinal 3

Pogrążony w żałobie policjant John Cardinal jest rozdarty między obsesyjnymi...