Ale kino+
alekino+
Film. EKSPERYMENT

EKSPERYMENT

Das Experiment
thriller, Niemcy/Turcja, 2001, 114 min.
reżyseria: Oliver Hirschbiegel
obsada: Christian Berkel, Danny Richter, Edgar Selge, Moritz Bleibtreu, Oliver Stokowski, Polat Dal, Stephan Szasz, Wotan Wilke Mohring, Wotan Wilke Möhring
Premiera w Ale kino+: 7.01.2010 r.
4.00
343
4 głosy | 696 miejsce w rankingu
EKSPERYMENT

Udawane więzienie, strażnicy-ochotnicy, wirtualna rzeczywistość i najprawdziwsza ludzka skłonność do okrucieństwa - porażający, oparty na autentycznym więziennym eksperymencie film Olivera Hirschbiegela, twórcy "Upadku".

Tarek Fahd (Moritz Bleibtreu) jest dziennikarzem, ale na życie zarabia jako taksówkarz. Kiedy pewnego dnia wpada mu w ręce ogłoszenie o naborze ochotników do tajemniczego eksperymentu, widzi w nim dla siebie życiową szansę. Na tych, którzy wygrają selekcję i wejdą do eksperymentu, czeka cztery tysiące marek. Dla Tareka jednak udział w tym utajnionym przedsięwzięciu ma być przede wszystkim materiałem na najważniejszy reportaż w jego życiu. Zgłasza więc pomysł swojemu dawnemu wydawcy, przechodzi pozytywnie casting i - razem z 19 innymi mężczyznami - trafia do "laboratorium". Tam naukowcy dzielą ochotników na dwie grupy: 8-osobową "strażników" i 12-osobową "więźniów". W ten sposób Tarek staje się Więźniem nr 77 i dobrowolnie wchodzi do przestrzeni rodem z powieści Kafki.

Z początku atmosfera w zainscenizowanym więzieniu jest dość swobodna, ale szybko między strażnikami a więźniami rodzą się pierwsze konflikty. Zwłaszcza Tarek, który pozwala sobie na coraz śmielsze prowokacje, ściąga na siebie gniew strażników. I choć naczelna zasada eksperymentu zakazuje stosowania przemocy, "króliki doświadczalne" szybko przestają jej przestrzegać. Kiedy strażnicy pozwalają sobie na używanie siły wobec więźniów, naukowcy nie reagują. Zainscenizowane więzienie szybko zmienia się w makabryczne pole walki, rządzące się własnymi zasadami i przez nikogo niekontrolowane. Więźniowie spiskują, strażnicy stosują coraz bardziej wymyślne tortury, a wreszcie - opętani żądzą zatrzymania ofiarowanej im władzy - zaczynają polowanie na naukowców.

Nagrodzony m.in. w Montrealu i Seattle "Eksperyment" to pełnometrażowy debiut OLIVERA HIRSCHBIEGELA, który trzy lata później zyskał rozgłos odważnym filmem "Upadek" o ostatnich dwunastu dniach życia Adolfa Hitlera. Hirschbiegel to w niemieckim kinie postać bardzo malownicza. Jako nastolatek rzucił szkołę i zaciągnął się na statek, na którym pracował jako... kucharz. Kilka lat później dostał się na Akademię Sztuk Pięknych w Hamburgu, aby uczyć się grafiki i malarstwa. W tym czasie zaczął też interesować się techniką wideo i fotografią. Jego eksperymentalne filmy zafascynowały producentów z niemieckiej telewizji i Hirschbiegel wkrótce stał się jednym z bardziej popularnych telewizyjnych twórców. Zasłynął thrillerami, w których postaci rysowane były z dokładnością dramaturga. Hirschbiegela interesował zwłaszcza człowiek postawiony w klaustrofobicznej sytuacji, poddany manipulacji, ujawniający nieznane, ciemne strony osobowości. Opisany w powieści "Black Box" Mario Giordano słynny, autentyczny eksperyment naukowców ze Stanford wydawał się więc idealnym tematem na kinowe entrée reżysera. Eksperyment przeprowadzono w 1971 roku w podziemiach Wydziału Psychologii w Stanford. Przedsięwzięciem kierował Philip Zimbardo, a czas eksperymentu wyznaczono na dwa tygodnie. Strażnicy zaskakująco szybko zaczęli stosować niekonwencjonalne metody karania więźniów - m.in. zmuszali ich do mycia sedesów gołymi rękami i schładzali gaśnicą przeciwpożarową. Wtedy zareagowała ówczesna narzeczona, a późniejsza żona Philipa Zimbardo, pochodząca z Polski Krystyna Maślak: "Powiedziała, że to ja jestem odpowiedzialny, a nie strażnicy, bo to ja jestem twórcą i nadzorcą systemu" - mówił w wywiadzie Zimbardo, który niedługo potem postanowił przerwać eksperyment.

Książkę Mario Giordano reżyser przeczytał w jedną noc. Z miejsca zachęcił współpracowników do filmu, ale Giordano zgodził się sprzedać prawa do powieści pod warunkiem, że to on będzie autorem scenariusza. W pracy nad tekstem pomagali mu ostatecznie Don Bohlinger, Christoph Darmstadt i sam Hirschbiegel. "Eksperyment" okazał się w Niemczech prawdziwym hitem - obejrzało go ponad półtora miliona widzów.

CIEKAWOSTKI:
- film kręcono w Kolonii i Wuppertal w Niemczech
- "Eksperyment" oparty jest na książce "Black Box" autorstwa Mario Giordano, opisującej sławny "Stanford Prison Experiment" z 1971 roku
- "Eksperyment" to pierwszy film kinowy Olivera Hirschblegela
- w prawdziwym eksperymencie "Stanford Prison Experiment" nie było ofiar, jednak ze względu na stan psychiczny osób biorących w nim udział, musiał on zostać przerwany po sześciu dniach (planowany był na dwa tygodnie)
- kilka scen z filmu miało miejsce w rzeczywistości - m.in. zmuszanie więźniów do mycia toalet gołymi rękami.




SERIALE

Granica zbrodni

Najnowsza produkcja twórców zamówionego przez Netflixa niemieckiego serialu "Dark". Akcja serialowego thrillera rozgrywa się w Alpach, gdzie dochodzi do rytualnych morderstw...


KRUK. Szepty słychać po zmroku

"KRUK. Szepty słychać po zmroku" to najnowsze dzieło nagrodzonego PNF Orły reżysera Macieja Pieprzycy. Serialowy thriller zabierze widzów na Podlasie, gdzie nie tylko natura jest surowa, ostra i nieprzewidywalna...


Zbrodnia w White House Farm

Kto zamordował Bamberów? Oparta na faktach historia, w której z pedantyczną dokładnością analizuje się kulisy zbrodni...