Ale kino+
alekino+
Film. GOLEM

GOLEM


film science-fiction, Polska, 1979, 88 min.
reżyseria: Piotr Szulkin
obsada: Andrzej Seweryn, Krystyna Janda, Marek Walczewski, Marian Opania
Premiera w Ale kino+: 7.06.2005 r.
1.00
343
1 głosy | 511 miejsce w rankingu

Pierwszy, pełnometrażowy film Piotra Szulkina, najwybitniejszego polskiego twórcy science-fiction oparty na podstawie scenariusza cenionego krytyka filmowego, Tadeusza Sobolewskiego.

Film PIOTRA SZULKINA odwołuje się do popularnego mitu o Golemie. Według starej, żydowskiej legendy Golem to istota sztuczna, powstała dzięki specjalnemu zaklęciu wykorzystującemu imię Boga. W sensie talmudycznym - odwołującym się do biblijnego Psalmu 139, w którym pojawia się słowo "golem" - określenie to oznacza coś nieukończonego, bezkształtną masę, materię bez formy. Z czasem żydowscy mistycy nadali mu znaczenie jeszcze inne - "golema" traktowano jako nowego Adama, który powstać miał na wzór pierwszego człowieka: w tym rozumieniu najważniejsze było więc powtórzenie boskiego aktu stworzenia.

Film Szulkina, odwołujący się zarówno do legend, jak i powieści Gustawa Meyrinka, opowiada o niedalekiej przyszłości, w której doszło do katastrofy nuklearnej. W zniszczonym świecie panuje powszechna nędza i zanik wyższych wartości, dlatego władze prowadzą tajemnicze badania nad stworzeniem nowego człowieka. Pierwszym, stworzonym w laboratorium sztucznym organizmem jest Pernat (Marek Walczewski) - z początku wykonujący wszystkie polecenia, naiwny, wrażliwy i prostoduszny. Te "dobre" cechy nie podobają się eksperymentatorom, którzy starają się go udoskonalić, czyli uczynić bardziej bezdusznym. W efekcie jednak Pernat zaczyna buntować się przeciwko tym, którzy go wymyślili.

Poprzez "Golema" Piotr Szulkin wprowadził do polskiego kina nowy, nieznany wcześniej typ kina science-fiction. Jego film nie ma nic wspólnego z rozrywkową zabawą - przeciwnie, przesycony jest literackimi i kulturowymi aluzjami, cytatami, symboliką ziarna czy kart Tarota. W efekcie "Golem" to niezwykle interesujący i wyrafinowany film o niebezpieczeństwach płynących z instrumentalnie traktowanej nauki, ale też o świecie bez wartości, w którym ludzie są bierni i pozbawieni wszelkich praw. Najważniejszy jednak jest sposób, w jaki Piotr Szulkin, najwybitniejszy polski twórca science-fiction opowiada swój film - mało przejrzysty, wieloznaczny, celowo niedookreślony, jakby zawieszony między tym, co oglądamy na ekranie a domysłami widza.

Warto dodać, że współautorem scenariusza do "Golema", nagrodzonego m.in. Grand Prix na festiwalu fantastyki w Madrycie, jest jeden z najwybitniejszych współczesnych polskich krytyków filmowych Tadeusz Sobolewski. "To ja przyniosłem Szulkinowi powieść Gustava Meyrinka, zapomnianego austriackiego ekspresjonisty z początku wieku" - pisał niedawno Sobolewski. "Spodobała mi się scena z tej książki - wydawała się bardzo filmowa, a ponieważ ceniłem krótkie filmy Szulkina, pomyślałem, że jest w jego stylu. (...) Czytanie poskutkowało. Szulkin nakręcił "Golema", przewracając sens powieści Meyrinka do góry nogami. Jego film dzieje się w świecie całkowicie pozbawionym wymiaru duchowego, w spłaszczonej rzeczywistości mass mediów. W świecie, gdzie nie ma już kina, które służy jedynie jako pornografia. Pozostała tylko telewizja - i jest ona nie tyle instrumentem władzy, ile po prostu władzą".




SERIALE

Zdążyć przed zmrokiem

Podmiejski las, w którym giną dzieci. Tajemnicę morderstw rozwiązuje detektyw Rob Reilly. Aby dojść prawdy, musi skonfrontować się z przeszłością...


Po katastrofie

Kim jest Emilie? Zagadka tożsamości osoby, która jako jedyna przeżyła lotniczą katastrofę w szwajcarskich Alpach...


Wypadek

Wybuch na budowie. Ofiary i pytanie, kto jest odpowiedzialny za nieszczęście. Polly Bevan poruszy sumieniami nie tylko lokalnej wierchuszki...