Ale kino+
alekino+
Film. NA WSCHÓD OD EDENU

NA WSCHÓD OD EDENU

East of Eden
dramat, USA, 1955, 109 min.
reżyseria: Elia Kazan
obsada: James Dean, Julie Harris, Raymond Massey, Richard Davalos
Premiera w Ale kino+: 30.09.2005 r.
5.00
343
5 głosy | 56 miejsce w rankingu

"Na wschód od Edenu" to ekranizacja epickiej powieści Johna Steinbecka. Do historii kina film przeszedł dzięki debiutanckiej roli Jamesa Deana - to właśnie od obrazu Elii Kazana rozpoczęła się legenda jednego z najbardziej niezwykłych aktorów amerykańskich XX wieku.

Powieść Johna Steinbecka to dzieło monumentalne. Akcja toczy się w Kalifornii w latach Pierwszej Wojny Światowej, ale powieść ma wymiar biblijny - inspiracją pisarza była starotestamentowa przypowieść o Kainie i Ablu. Podobnie epicki i uniwersalny charakter ma ekranizacja ELII KAZANA. "Na wschód od Edenu" to historia rywalizacji dwóch braci o względy ojca, surowego i pobożnego kalifornijskiego farmera Adama (Raymond Massey). Jego starszy syn Aron (Richard Davalos) uosabia wszelkie cnoty. Młodszy brat Cal (James Dean) jest "buntownikiem bez powodu". Desperacko, ale bezskutecznie stara się o akceptację ze strony ojca, patriarcha widzi jednak w młodszym synu tylko zło. Rozżalony Cal postanawia naruszyć rodzinne tabu. Oficjalnie matka braci od dawna nie żyje. Cal wie jednak, że to kłamstwo i postanawia ją odszukać. Nie jest to trudne; była żona Adama mieszka w sąsiednim mieście. Jest właścicielką burdelu, kobietą zgorzkniałą, cyniczną i pozbawioną złudzeń. Nie jest jednak zupełnie pozbawiona uczuć. Po wybuchu I Wojny Światowej Adam traci cały majątek na nieudanym interesie. Cal widzi w tym nieszczęściu szansę dla siebie. Postanawia uratować rodzinną fortunę i tym samym zasłużyć na szacunek ojca, a może nawet kupić jego miłość. Pożycza od matki dużą sumę pieniędzy na rozkręcenie własnego interesu i zarabia krocie na wojennych podwyżkach cen. Ku rozpaczy Cala ojciec odrzuca jego dar. Zaślepiony bólem i nienawiścią bohater postanawia wówczas zniszczyć swego naiwnego, dobrego brata Arona.

W filmie "Na nabrzeżach" Elia Kazan wykreował nowego aktorskiego bohatera Ameryki, Marlona Brando. Następnym projektem reżysera było "Na wschód od Edenu". Kazan początkowo zamierzał zaangażować do głównej roli Brando, ale trzydziestoletni artysta był za dojrzały do zagrania nastolatka Cala. Ostatecznie reżyser zdecydował się na ryzyko i powierzył rolę 24-letniemu debiutantowi nazwiskiem James Dean. Tak zaczęła się legenda aktora, który stał się symbolem "straconego pokolenia" lat 50. i największym idolem amerykańskich nastolatków dekady. W ciągu swej krótkiej kariery Dean zdążył wystąpić tylko w trzech filmach. "Na wschód od Edenu" był jedynym, którego premiera odbyła się za życia aktora. W roku swego debiutu 24-letni idol, którego mottem było "żyć szybko, umrzeć młodo" zginął rozbijając się swym sportowym samochodem. Mimo, że James Dean przemknął przez świat kina jak kometa, jego mit jest żywy do dziś.

"Na wschód od Edenu" to jednak nie tylko pamiętna rola Jamesa Deana, lecz również jeden z najwybitniejszych obrazów w dorobku Kazana. Epicka opowieść należy do żelaznej klasyki kina, co potwierdziły liczne nominacje do Oscara - między innymi dla Jamesa Deana, oraz dla Elii Kazana za reżyserię. Statuetkę otrzymała ostatecznie tylko Jo Van Fleet za drugoplanową, ale doskonałą, gorzką i tragiczną rolę matki Cala i Arona.




SERIALE

Zdążyć przed zmrokiem

Podmiejski las, w którym giną dzieci. Tajemnicę morderstw rozwiązuje detektyw Rob Reilly. Aby dojść prawdy, musi skonfrontować się z przeszłością...


Po katastrofie

Kim jest Emilie? Zagadka tożsamości osoby, która jako jedyna przeżyła lotniczą katastrofę w szwajcarskich Alpach...


Wypadek

Wybuch na budowie. Ofiary i pytanie, kto jest odpowiedzialny za nieszczęście. Polly Bevan poruszy sumieniami nie tylko lokalnej wierchuszki...