Ale kino+
alekino+
Film. Paragraf 22

Paragraf 22

Catch-22
wojenny, USA, 1970, 117 min.
reżyseria: Mike Nichols
obsada: Alan Arkin, Art Garfunkel, Jon Voight, Martin Sheen, Orson Welles
Premiera w Ale kino+: 11.03.2019 r.
5.00
343
5 głosy | 34 miejsce w rankingu
Paragraf 22

Mike Nichols ekranizuje powieść Josepha Hellera. "Paragraf 22" to pacyfistyczna klasyka: obraz wojny jako krwawego szaleństwa, głupoty i absurdu, który byłby śmieszny, gdyby nie był tak tragiczny.

Trwa II wojna światowa. John Yossarian (Alan Arkin) jest amerykańskim lotnikiem; jego eskadra stacjonuje we Włoszech. Yossarian zbliża się do limitu lotów bojowych, który uprawnia do powrotu do USA. Niestety, kiedy bohater ma bilet do domu na wyciągnięcie ręki, limit zostaje podniesiony. Tak dzieje się zawsze; nie ma sposobu na wydostanie się z krwawego piekła - żołnierze latają zazwyczaj do skutku, czyli tak długo, aż zginą. Yossarian nie ma na to ochoty; jednym sposobem na zwolnienie z dalszych misji bojowych jest udowodnienie, że postradało się zmysły. Istnieje jednak pewien haczyk. Według dowództwa żołnierz, który odmawia dalszego udziału w walkach, daje w ten sposób dowód swojego zdrowia psychicznego, a więc musi walczyć dalej. To właśnie tytułowy paragraf 22. Yossarian musi więc zostać w eskadrze i znosić niekompetencję przełożonych - karierowiczów, biurokratów i despotów, a także szaleństwa kolegów, którzy gotowi są na wszystko, włącznie z prowadzeniem czarnorynkowych interesów z Niemcami, wyprzedawanie mienia armii amerykańskiej, a nawet na zbombardowanie własnej bazy lotniczej.

"Paragraf 22" to jedna z książek uchodzących za niemożliwe do ekranizacji. Reżyser MIKE NICHOLS mimo wszystko spróbował; do realizacji ambitnego zadania przystąpił otoczony gronem wybitnych współpracowników. Scenariusza dostarczył David Watkin, z którym Nichols napisał kilka lat wcześniej swój najważniejszy film - obsypanego nagrodami i uznanego za dzieło pokoleniowe "Absolwenta". Zdjęcia wykonał Buck Henry ("Rydwany ognia", "Pożegnanie z Afryką"), perfekcjonista, który, ku przerażeniu producentów, potrafił tygodniami dopieszczać pojedyncze ujęcia. Na front "Paragrafu 22" rzucono plejadę gwiazd. W Yossariana wcielił się Alan Arkin. Zdemoralizowanego, handlującego wszystkim, co się da, Milo Minderbindera rewelacyjnie zagrał Jon Voight, zaś hamletyzującego kapelana lotniczej eskadry pamiętny z "Psychozy" Anthony Perkins. Nichols przewidział również role dla muzyków duetu Simon & Garfunkel, których piosenki ilustrowały "Absolwenta". Ostatecznie w "Paragrafie 22" wystąpił tylko Art Garfunkel; rola Paula Simona została wykreślona ze scenariusza. Na ekranie pojawia się za to wielki Orson Welles. Twórca "Obywatela Kane'a" sam przymierzał się wcześniej do ekranizowania "Paragrafu 22", w końcu jednak zadowolił się rolą despotycznego generała Dreedle'a w filmie Nicholsa.

"Paragraf 22" był jedną z biblii pokolenia kontestacji lat 60. Joseph Heller napisał tę książkę na podstawie własnych doświadczeń - w czasie II wojny światowej służył w lotnictwie. Zamiast kolejnych wojennych wspomnień, stworzył dzieło jedyne w swoim rodzaju. "Paragraf 22" można porównać do sytuacji, w której wesoły dobry wojak Szwejk znalazłby się w absurdalnym, odrealnionym i niebezpiecznym świecie Franza Kafki. Skrząca się czarnym humorem, anarchiczna książka Hellera jest zjadliwym paszkwilem na instytucję armii, ale można ją również odczytywać szerzej, jako uniwersalną metaforę jednostki zmagającej się z głupią i opresyjną machiną władzy.




SERIALE

W pułapce 2

Kontynuacja rewelacyjnego islandzkiego serialu "W pułapce".


Coincoin i Nieludzie

Szalony francuski serial komediowy. Cztery lata po premierze "Małego Quinquina"...


Belfer

Oryginalna produkcja CANAL+ w reżyserii Łukasza Palkowskiego z Maciejem Stuhrem w roli głównej.


Więzy krwi

Kameralny thriller psychologiczny o trudnych relacjach rodzinnych.