Ale kino+
alekino+
Film. Sanatorium pod klepsydrą

Sanatorium pod klepsydrą

5.00
343
5 głosy | 29 miejsce w rankingu
Sanatorium pod klepsydrą

Józef (Jozef Nowicki) przybywa do sanatorium, gdzie leczył się jego zmarły ojciec Jakub (Tadeusz Kondrat).

Doktor Gotard (Gustaw Holoubek) wyjaśnia, że stosowana przez niego metoda leczenia opiera się na relatywizmie i polega na cofnięciu czasu "o pewien interwał". Reaktywowany jest tu czas przeszły z jego wszystkimi atrybutami, co stwarza możliwość wyzdrowienia. Pacjenci dużo śpią, aby oszczędzać energię życiową. Wizyta w sanatorium przenosi Józefa w surrealistyczny świat z pogranicza jawy i snu. Odbywa podróż w różne pętle czasu przeszłego - lata dzieciństwa i fantastycznych marzeń. Ożywa dom rodzinny, małe żydowskie miasteczko, sklep ojca, z którym nie mógł znaleźć kontaktu, niezwykły ogród Bianki (Bożena Adamek), która odrzuciła jego miłość i odeszła z jego przyjacielem Rudolfem (Filip Zylber) oraz frywolna Adela (Halina Kowalska)...

Proza Brunona Schulza wyróżnia się na tle realistyczno-psychologicznej twórczości lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku brakiem określonej rodzajowości gatunkowej. Cykle jego opowiadań opierają się na fantastycznych konstrukcjach, w których formy prozatorskie przeplatają się z poezją. Pisarz kreuje świat przepełniony barwami, dźwiękami i zapachami, przypominający krótkotrwały i nierealny sen. Przedziwny, oniryczny świat wykreowany przez Brunona Schulza znalazł znakomitego interpretatora w osobie WOJCIECHA JERZEGO HASA, reżysera ("Pożegnania", "Rękopis znaleziony w Saragossie", "Lalka"), któremu zawsze był bliski zarówno oniryzm, jak i kategoria czasu pojmowana jako wymiar ludzkich istnień. Opowiadania Schulza były lekturą młodości Hasa. Ich poetycką prozę można znaleźć we wszystkich filmach reżysera, dlatego też realizacja "Sanatorium pod klepsydrą" była dla niego najambitniejszym celem, jaki mógł sobie wyznaczyć. Powstał jeden z najpiękniejszych wizualnie i najbardziej oryginalnych filmów polskich, adaptacja czterech opowiadań, wchodzących w skład tomu opublikowanego w 1937 roku "Sanatorium pod Klepsydrą". Z opowiadania tytułowego pochodzi ramowa historia podróży do sanatorium. Sporą część środkowej partii filmu stanowi najobszerniejsze opowiadanie "Wiosna". Do fabuły wprowadzone są też motywy z dwóch krótkich utworów otwierających tom - "Księgi" i "Genialnej epoki". Film nie ma fabuły sensu stricte. Poszczególne sceny są ze sobą powiązane na podobnej zasadzie jak w poemacie. Tym, co je łączy są symboliczne przedmioty, miejsca, osoby. Spoiwem całości jest główny bohater - Józef, podróżujący przez świat, w którym czas i przestrzeń są jedynie igraszką wyobraźni.

Ekranowa wersja "Sanatorium pod klepsydrą" prowokowała i prowokuje do wielu interpretacji. Po premierze większość krytyków zarzucała reżyserowi nadmierne udosłownienie prozy Schulza i przerost scenografii. Z perspektywy lat trafniejsze jednak wydają się te recenzje, które doceniają odwagę, z jaką reżyser użył środków współczesnego kina widowiskowego do oddania znaczeń tej złożonej prozy. W 1986 roku w "Le Monde" Jacques Siclier napisał, że "Sanatorium pod klepsydrą" jest kamieniem milowym w historii języka kinematografii i absolutnym arcydziełem. Nie jest to film przeznaczony dla masowego widza, ale poruszy każdego, kogo cechuje wrażliwość na prawdziwą sztukę. Obraz otrzymał kilka znaczących nagród, m.in. Nagrodę Specjalną Jury MFF Cannes w 1973 roku. Andrzej Płocki i Jerzy Skarżyński zostali uhonorowani nagrodą za scenografię na 1. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku w 1974 roku. Autorem zdjęć jest Witold Sobociński ("Wesele" "Ziemia obiecana", "Wrota Europy"), muzykę skomponował Jerzy Maksymiuk ("Sekret Enigmy", "Kamienne tablice", "Chopin. Pragnienie miłości").

SPRAWDŹ NAJBLIŻSZE PREMIERY FILMOWE

CZYTAJ BLOGI FILMOWE

OGLĄDAJ MAGAZYN AKTUALNOŚCI FILMOWE





SERIALE

Zdążyć przed zmrokiem

Podmiejski las, w którym giną dzieci. Tajemnicę morderstw rozwiązuje detektyw Rob Reilly. Aby dojść prawdy, musi skonfrontować się z przeszłością...


Po katastrofie

Kim jest Emilie? Zagadka tożsamości osoby, która jako jedyna przeżyła lotniczą katastrofę w szwajcarskich Alpach...


Wypadek

Wybuch na budowie. Ofiary i pytanie, kto jest odpowiedzialny za nieszczęście. Polly Bevan poruszy sumieniami nie tylko lokalnej wierchuszki...