Już wkrótce zapraszamy na nową stronę Ale kino+ w ramach serwisu CANAL+ telewizja przez internet. Informujemy jednocześnie, że strona zmieni swoją formę, a niektóre materiały i funkcjonalności nie będą dostępne.
Ale kino+
alekino+
Film. ZMIERZCH BOGÓW

ZMIERZCH BOGÓW

La Caduta degli dei
dramat, Włochy/Szwajcaria/Niemcy, 1969, 150 min.
reżyseria: Luchino Visconti
obsada: Charlotte Rampling, Dirk Bogarde, Helmut Berger, Ingrid Thulin
Premiera w Ale kino+: 16.10.2005 r.
5.00
343
5 głosy | 48 miejsce w rankingu

"Zmierzch bogów" należy do najważniejszych dzieł w dorobku włoskiego mistrza LUCHINO VISCONTIEGO. To zarazem jedna z najbardziej fascynujących, kontrowersyjnych i mrocznych wizji narodzin faszyzmu.

Visconti opowiada o upadku potężnego niemieckiego rodu von Essenbecków. Akcja toczy się na początku lat 30., kiedy Hitler zdobywa, a później brutalnie utrwala swoją władzę. Essenbeckowie, wpływowa i bardzo bogata rodzina przemysłowców, przyczynili się do tego zwycięstwa. Podobnie jak wielu innych przedstawicieli wielkiej burżuazji, zdecydowali się popierać narodowych socjalistów. Przemysłowcy i finansiści wierzyli, że Hitler będzie w ich rękach posłuszną marionetką. Stało się jednak odwrotnie; zdobywszy nieograniczoną władzę nad Niemcami faszyści zaczynają robić porządek ze swoimi niedawnymi sojusznikami ze świata wielkiego kapitału. Głowa rodu, baron von Essenbeck zostaje skrytobójczo zamordowany. Sprawcami są agenci hitlerowskiej tajnej policji, ale podejrzenia o dokonanie zbrodni zostają skierowane w stronę niechętnego nazistom zięcia barona. Rodzina zostaje zastraszona i poddana kontroli funkcjonariuszy nowego reżimu. Za sprawą manipulacji faszystów na główną postać rodu wyrasta Martin von Essenbeck (Helmut Berger), młodzieniec o niestabilnej osobowości, i perwersyjnych upodobaniach seksualnych, człowiek, który słaby charakter łączy ze skłonnością do okrucieństwa.

Tytuł filmu Viscontiego zaczerpnięty jest z opery Wagnera. To oczywiście nie przypadek. Podobnie jak w wypadku wielu innych swoich późnych obrazów, włoski mistrz wprowadza do "Zmierzchu bogów" patos i melodramatyzm rodem z wielkiego widowiska operowego. Visconti, który z jednej strony legitymował się arystokratycznym pochodzeniem, a z drugiej miał radykalne lewicowe poglądy, był wyczulony na hipokryzję oraz moralną degrengoladę wyższy sfer i wracał do tego tematu wielokrotnie. W "Zmierzchu bogów" wykroczył jednak daleko poza ramy dramatu społecznego; zarówno narodziny nazizmu jak i upadek klanu Essenbecków pokazane są tu w wymiarze niemal mitycznym. Hitleryzm jawi się jako absolutne zło w najbardziej demonicznej postaci. Popierając prących do władzy narodowych socjalistów, von Essenbeckowie (w których niektórzy widzieli aluzję do potężnego przemysłowego rodu Kruppów) zawarli pakt z diabłem - i musieli zapłacić za zaprzedanie się złu potępieniem, totalnym upadkiem moralnym.

Visconti równocześnie dokonał w "Zmierzchu bogów" swoistej psychoanalizy nazizmu. Reżyser zasugerował bliski związek hitleryzmu z seksualną perwersją. W interpretacji Viscontiego totalitarna ideologia uwodzi niebezpiecznym, chorobliwym erotycznym podtekstem. Koniec domu von Essenbecków znaczony jest seksualnym skandalem: pedofilią, sadyzmem, kazirodztwem i zbrodnią. Kulminacyjnym momentem fabuły jest niesławna "Noc długich noży" - przeprowadzona przez Hitlera rzeź członków SA, paramilitarnej faszystowskiej bojówki, która wcześniej pomogła dojść narodowym socjalistom do władzy. Ten historyczny moment, w którym wódz NSDAP pozbył się ostatnich konkurentów do władania Niemcami u Viscontiego pokazany jest jako piekielne pandemonium - homoseksualna orgia, która przechodzi w seans zbrodni i zabijania.

"Zmierzch bogów" wywołał wiele kontrowersji, ale zdobył też dla Viscontiego i jego współpracowników nominację do Oscara za scenariusz oraz uznanie krytyki dla międzynarodowej obsady, zwłaszcza młodego Helmuta Bergera, który przerażająco sugestywnie zagrał tragiczną i odrażającą zarazem postać Martina von Essebecka. "Zmierzch bogów" pozostaje jednym z najważniejszych i najbardziej oryginalnych filmów na temat faszyzmu; to studium zwycięstwa absolutnego zła, i nawet jeżeli można dyskutować z ahistoryczną, psychoanalityczną, zmitologizowaną wizją Viscontiego, to wobec tego filmu nie da się przejść obojętnie.




SERIALE

Zdążyć przed zmrokiem

Podmiejski las, w którym giną dzieci. Tajemnicę morderstw rozwiązuje detektyw Rob Reilly. Aby dojść prawdy, musi skonfrontować się z przeszłością...


Po katastrofie

Kim jest Emilie? Zagadka tożsamości osoby, która jako jedyna przeżyła lotniczą katastrofę w szwajcarskich Alpach...


Wypadek

Wybuch na budowie. Ofiary i pytanie, kto jest odpowiedzialny za nieszczęście. Polly Bevan poruszy sumieniami nie tylko lokalnej wierchuszki...