Ale kino+
alekino+
Kino Mówi: Realizm – Rogi

Kino Mówi: Realizm – Rogi

Kino Mówi

Prowadzący: Błażej Hrapkowicz

Goście: Maciej Skowera, Adriana Prodeus

Kino Mówi: Realizm

Czy baśń i realizm to są pojęcia przeciwstawne? Gośćmi Błażeja Hrapkowicza są Adriana Prodeus i Maciej Skowera, którzy szukają odpowiedzi na to pytanie w kontekście filmu "Rogi" oraz innych filmów.

(...) Baśń i realizm nie są pojęciami, które są ze sobą automatycznie kojarzone. Jednak czy rzeczywiście mamy tu do czynienia ze sprzecznością, a może istnieje jakiś związek pomiędzy tymi konwencjami?

To oczywiście zależy od tego, w jaki sposób zdefiniujemy baśniowość i realizm – nie tylko w odniesieniu do kina, lecz także do innych tekstów kultury. Na przykład klasyczne baśnie Braci Grimm mają realistyczne ramy. Zaczynają się w realistycznym otoczeniu jak dom czy las, a potem po przejściu do baśniowego świata znowu powracają do realizmu. Film "Rogi" traktuje to powiązanie w podobny sposób – sceny początkowa i końcowa tworzą swojego rodzaju klamrę, która nie jest całkiem realistyczna.

(...) Główną rolę w filmie gra Daniel Radcliffe, znany gównie z roli Harrego Pottera – i ten obraz świadomie nawiązuje do jego dorobku. Ten aktor w sposób oczywisty kojarzy się nam ze światem czarów, magii, fantazji. (...) Jednakże w tym filmie ta konwencja zostaje przełamana, bo pokazuje on, że baśnią może być coś, czego w ogóle o baśniowość nie posądzamy.

Jak baśnie mają się do współczesności?

Pomimo swojego nierealistycznego kostiumu, baśnie opowiadają o prawdziwych mechanizmach oraz emocjach i znajdują dla nich inny język. Tak twierdził na przykład Bruno Bettelheim. (...) Istnieją także teorie wprost przeciwne: że doszukiwanie się znaczeń w baśni jest niewłaściwym podejściem. Wskazują, że baśń daje nam pewnego rodzaju doświadczenie – chociażby estetyczne. Podobna sytuacja jest w kinie, które baśniowe motywy przetwarza. Mam tu na myśli nie tylko film "Rogi", lecz także obrazy w reżyserii Guillermo del Toro czy Sevena Spielberga. Te filmy kładą nacisk na to, aby nas wciągnąć do swojego świata i dać nam doświadczenie estetyczne.

(...) Ważne jest także w jakich okolicznościach dana baśń jest opowiadana. Przez baśń zwykle próbujemy interpretować zastaną rzeczywistość. Jeżeli pojawia się nowy film del Toro czy Spielberga, to mówimy: zobaczmy, co ta baśń mówi nam o naszej współczesności. Jeżeli dzieją się takie wydarzenia jak akcja "me too" czy rządy Donalda Trumpa, to w danej baśni doszukujemy się jakiejś metafory. Jednak jeśli ten sam film obejrzymy 20 lat później, to zobaczymy w nim zupełnie inne znaczenie.

W jaki sposób film "Rogi" nawiązuje do baśniowej poetyki?

To obraz męskocentryczny, który pokazuje historię baśni jako gatunku patriarchalnego i jednocześnie w pewnym sensie kpi z tej konwencji. Obecnie wiele dziecięcych bajek zawiera w sobie element narracji "girl power", co powoli zaczęło być niewolą. (...) Film "Rogi" jest męskocentryczny z tego powodu, że jego źródłem jest myśl chrześcijańska. Można się doszukiwać nawiązań do siedmiu grzechów głównych czy choćby do historii Hioba.

Fabuła filmu:

Daniel Radcliffe i Juno Temple w klimatycznym horrorze na podstawie kultowej powieści Joe Hilla. Młody chłopak poszukuje mordercy swojej dziewczyny, korzystając z niezwykłych właściwości rogów, które wyrosły na jego głowie.

Czytaj opis filmu: Rogi

Zobacz stronę cyklu: Kino Mówi: Realizm

OGLĄDAJ INNE PROGRAMY Z CYKLU KINO MÓWI