Ale kino+
alekino+
Kino Mówi: Realizm – Sieranevada

Kino Mówi: Realizm – Sieranevada

Kino Mówi

Prowadzący: Błażej Hrapkowicz

Goście: Krzysztof Świrek, Olga Bartosiewicz - Nikolaev

Kino Mówi: Realizm

Realizm kojarzymy głównie z reportażem, z wiernym odwzorowaniem rzeczywistości. Jednak w czerwcu przyjrzymy się filmom, które udowadniają, że jest to dużo bardziej wyrafinowana forma sztuki. Błażej Hrapkowicz wraz z Krzysztofem Świrkiem i Olgą Bartosiewicz-Nikolaev przyjrzą się temu zagadnieniu w kontekście filmu "Siernevada" w reżyserii Cristi Puiu.

Jak możemy rozumieć realizm w sztuce, zwłaszcza na gruncie kina? Jaki związek łączy tę sztukę z rzeczywistością?

Realizm to jest pewna konwencja, która zgłasza roszczenie do opisywania rzeczywistości. Możemy powiedzieć, że realizm jest cały czas na nowo odnajdywany. W kinie jest co najmniej kilka realistycznych nurtów – i każdy z nich jest inny. Na przykład realizm włoski różni się od brytyjskiego kina społecznego. Są to konwencje realistyczne, jednak sięgają one do innych środków filmowych. Realizm rumuński także różni się od wszystkich innych rodzajów tej estetyki, ale także wywołuje wrażenie, że obcujemy z samą rzeczywistością. "Sieranevada" jest świetnym przykładem pomieszania konwencji z ujęciem rzeczywistości na "gorącym uczynku".

Rumuńska Nowa Fala zaproponowała swoją własną konwencję realistyczną i jest ona chyba dosyć oryginalna, prawda?

Tak, choć często jest ona interpretowana w kontekście realizmu włoskiego, realizmu lat 90., kina społecznego. Realizm nie mógł się wykształcić w latach 50. oraz 60. ze względu na reżim komunistyczny i ograniczenia, które były związane wówczas z przemysłem kinematograficznym. Rok 2000 jest cezurą dla kina rumuńskiego i od tego momentu mówimy o Nowej Fali, która wprowadza nową estetykę. Dopiero wtedy Rumuni mogli zacząć rozliczać się ze swoją przeszłością sprzed 89. roku. Jest to niezwykle istotny temat we wszystkich filmach, które możemy interpretować jako nowofalowe.

Od strony tematycznej realizm rumuńskiej Nowej Fali wyróżnia między innymi rozliczenie z czasami komunizmu, ale też komentowanie rzeczywistości postkomunistycznej. Z jakiego punktu widzenia reżyserzy na to patrzą? Czy to jest obraz krytyczny?

Cristi Puiu, Cristian Mungiu czy Corneliu Porumboiu to są wielkie nazwiska Nowej Fali. Oni jako pierwsi po 89. roku zaczęli się rozliczać z tym, co było wcześniej. "Sieranevada" mierzy się z mentalnością postkomunistyczną. Pokazuje, że pamięć międzypokoleniowa jest wciąż jeszcze żywa i należy się w jakiś sposób do niej odnieść. (...) To jest kino, które po raz pierwszy może powiedzieć o pewnych problemach - jako pierwsze mierzy się z dużą społeczną zmianą. Jest to zresztą charakterystyczne dla realizmu. Na przykład wielkie powieści XIX-wieczne także często opowiadały o zmianie społecznej, o wyłanianiu się społeczeństwa mieszczańskiego. Stąd charakterystyczne jest osadzenie wrażliwego bohatera na tle społecznym, gdzie dochodzi do przełomowej zmiany. W realizmie zawsze mamy do czynienia z tymi dwoma planami – z jednej strony ambicje jednostki, z drugiej strony wielkie zmiany polityczne, społeczne, ekonomiczne, które są w tle.

Fabuła filmu:

Rodzina spotyka się na stypie, podczas której do głosu dochodzą waśnie z przeszłości oraz skrzętnie skrywane dotąd tajemnice. Film prezentowany w konkursie głównym Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes.

Czytaj opis filmu: Sieranevada

Zobacz stronę cyklu: Kino Mówi: Realizm

OGLĄDAJ INNE PROGRAMY Z CYKLU KINO MÓWI